صرف نظر از افسانه های پرواز مربوط  به ایران باستان که جلوهایی از ان در پیکره های  تخت جمشید ویا اشعار حماسه سرای  بزرگ ادب ایران زمین فردوسی در شاهنامه تبلور یافته است . تا کنون نشانه ای از وجود فکر استفاده از هواپیما در ارتش تا سال 1299 خورشیدی دیده نمی شود.
با توجه به اهمیت نظامی هواپیما فرمان تاسیس صنف هواپیمایی ایران در تاریخ 11 خرداد 1303 زمانی که رضا خان وزارت جنگ وفرماندهی کل قوا را بر عهده داشت صادر شد  در ان زمان  هواپیناهای ارتش ایران  با خلبانان و کارکنان فنی استخدامی خارجی  ماموریت محموله را انجام میدادند و افسران ایرانی هنوز در خارج به تحصیل فن خلبانی مشغول بودند پس از بازگشت افسران هوایی اعزانی ایرانی از فرانسه وروسیه (اواخر سال 1304) فعالیت سازمان صنف هواپیمایی ارتش با تصدی افسران ایرانی از فروردین 1305 اغاز گردید .
هواپینایی نظامی در ایران در ابتدای امر علیه منازعات ودر نهایت تحکیم قدرت حکومت مرکزی به کار گرفته شد ودر چارچوب تکوین (ارتش نوین) تعداد فراوانی هواپینای نظامی از کشورهای المان فرانسه روسیه و انگلستان خریداری شد .
طرح های گسترده ای نیز برایب ساخت هواپینا در داخل کشور اجرا شد بر این مبنا با دریافت امتیاز از کارخانجات سازنده خارجی (کارخانجات شهباز) نیروی هوایی اقدام به تولید هواپیماهای اموزشی از نوع (تایگر موس) وهواپیماهای جنگی (اداکس) و (هایند)  کرد.
بر اثر این اقدامات نیرو هوایی ایران که در سال 1308 مشتمل بر 15 نفر خلبان(6تن فارغ التحصیل فرانسه  و9تن فارغ التحصیل روسیه ) و33 فروند هواپینا از 9 مودل بود تا شروع جنگ جهانی 2 توانست صاحب 400 فروند هواپینا با 18 مودل گوناگون از 4 کشور شود و8 پایگاه نیز در اختیار داشته باشد .
با این حال سرایت اتش جنگ جهانی 2 به ایران فعالیت نیروی هوایی را کاملا مختل کرد وانرا در استانه ی فروپاشی قرار داد
پس از پایان حنگ فعالیتهای نیروی هوایی مجددا از اواسط سال 1325 اغاز گردید و با خرید هواپیماهای جدید از انگلستان وامریکا روند تکوین این نیرو به سوی عصر جت اغاز شد ودر ظرف 30 سال به مدرن ترین هواپیناهای جنگی جهان نظیر( اف-14 تامکت)
مجهز و به یکی از قویترین نیروهای هوایی حهان تبدیل شد نیروی هوایی در تاریخ پر فراز و نشیب حیات سیاسی –نظامی خود نقش  بسیار موئثری در جریان پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایفا کرد و در جنگ تحمیلی  عراق علیه ایران با بهره گیری از تواناییهای  خارق العاده خود توانست در اولین روزهای جنگ با به پرواز در اوردن 200 فروند هواپیمای شکاری بمب افکن و عبور 160 فروند از انها از مرزهای بین المللی توان رزمی خود را به نمایش گذارد و تحسین جهانیان را بر انگیزد.
امروزه نیز علی رغم تحریمهای به عمل امده اینرو توانسته است با بهره گیری از استعداد دانش و ابتکار و توان تعنیر و نگهداریه صدها فروند از پرنده های رزمی اموزشی ورهگیری مدرن خودرا اماده نگه داشته و به عنوان یک اهرم حیاتی از منافع کشور دفاع نماید این مقاله که به مدد منابع معتبر موجود نگارش یافته است تا خوانندگان ارجمند را در جریان (قدرت هوایی) میهن عزیزمان قرار دهد.


بخش اول:پرواز بالون در ایران1270شمسی
پس از اختراع بالون وانجنم نخستین پرواز ان در 21 نوامبر 1783 توسط 2 فرانسوی 108 سال بعد یعنی در سال 1270 شمسی برابر با 1891 میلادی
در اواخر سلطنت ناصر الدین شاه قاجار برای اولین بار درتاریخ یک هوانورد فرانسوی به منظور نمایش پرواز بالون به ایران امد ودر تهران وبرخی دیگر از شهرها از جمله تبریز پروازهایی انجام داد مردم کوچه و بازار با تماشای صعود بالون فرانسوی شعری ساختن بدین مظمون
شاپوبه سر فرنگی هوا رفت"توی بالون نشست نزد خدا رفت
بیش از 2 دهه از این واقعه سپری شد تا اینکه مردم تهران بار دیگر شاهد صحنه شگفت انگیزه دیگری شدند و ان پرواز یک فروند هواپیمای بلریو به خلبانی یک نفر روسی بود 1292 شمسی

بلریو بر فراز تهران(1292شمسی)

در یکی از روزهای اواخر سال 1292 خورشیدی مردم تهران برای اولین بار در عمرشان هواپیمایی را مشاهده کردند که در ارتفاع پایین پرواز میکرد مردم با شنیدن غرش این مرغ اهنین که برای نخستین بار به گوششان میخورد با شتاب خود را به حیاط خانه ها کوچه ها و بامهای منازل خود رسانیده و با شگفتی به تماشای ان پرداختن هواپیما چند دقیقه در اسمان تهران به پرواز خود ادامه داد از انجا که در تهران فرودگاهی جهت نشستن هواپیما وجود نداشت خلبان هواپیمای مورد بحث میدان مشق دیویزیون قزاق(محل فعلی ساختمانهای اصلی وزارت امور خارجه)را مناسب ترین محل جهت نشستن تشخیص داده ودر انجا فرود امد ولی هنگام فرود هواپیما لوله ی توپی که در میدان قرار داشت تصادف کرد و اسیب دید البته به خلبان صدمه ای نرسید


بخش دوم:اهمیت هواپیما در پشتیبانی از قوای زمینی
از بررسی خاطرات افسران قدیمی چنین بر می اید که قوای زمینی ایران برایاولین بار در سال 1298 شمسی از حمایت 2 فروند هواپیمای انگلیسی در حالی که خلبانان انهارا نیز انگلیسیها عهده دار بودن برخوردار گردیده است
انگلیسیها که در جنوبایران حضور داشتن و از پیشروی قوای روسی به سمت تهران وصفحات جنوب بیمناک بودن در صدد بر امدن که بهر طریقی قوای اعزامی ایران را در برابر روسها تقویت کنند لذا عده ای از نیروهای خود را به سوی تهران واز انجا به سوی قزوین و ارتفاعاته منجیل بردند ودر منجیل استحکاماتی ساختند تا پشت نیروهای ایران را داشته باشند در این موقع بود که دوفروند هواپیمارا مامور پشتیبانی از قوای زمینی ایران کردند این ظاهرا اولین باری بوده است که قوای نظانی ایران از پشتیبانی هواپیما برخوردار گردید .
هواپیماهای انگلیسی در قلعه مرغی(مرداد1301)
تا نیمه ی اول سال 1301 در تهران زمین مشخصی برای نشستن وبرخاستن هواپیما وجود نداشت ولی چنانکه روزنامه ی(ایران)  در شماره 7تیرماه 1301   خود مینویسد:در پی درخواست انگلیس برای ورود دوفروند هواپیما به تهران و اختصاص محلی برای فرود انها دولت وقت زمین قلعه مرغی را برای این منظور اختصاص داده وبه یاری زندانیان شهربانی وقت به تسطیح ان اقدام کرده است عین خبر  روزنامه مذکور چنین است :به طوری که اطلاع حاصل نموده ایم قریبا 2 فروند ائروپلان که متعلق به دولت انگلیس است در هوای تهران پرواز خواهند کرد و ورود ائروپلانهای مذکور قبلا به دولت ایران اطلاع داده شده است اختصاص محلی را جهت فرود امدن تقاضا نموده اند لذا به اداره ی نظمیه اطلاع داده شده  ه در بیرون دروازه محل مناسبی را برای پایین امدن انها  تهیه و در صورت پستی بلندی محل را تسطیح نمایند اداره ی نظمیه نیز در اطزاف قلعه مرغی سمت امام زاده حسن را برای فرود امدن ائروپلان اختصاص داده و عده ای  از محبوسین نظمیه هم چند روز است مشغول تسطیح انجا که برای ورود ائروپلانها حاضر باشد.
دفتر هواپیمایی در ارکان حرب کل قشون(دی1300)
پیدا شدن هواپیماها در اسمان ایران سبب شد که ایرانیان و اولیای امور به ارزش و اهمیت هواپیمایی پی بردند ورضا خان نیز که اهمیت ان را استنباط کرده بود تصمیم گرفت  تا در سازمان (قشون متحدالشکل)خود (هواپیمایی)را در دستور کار خود قرار دهد. به این ترتیب در همان هنگام که ارتش نوین ایران (قشون متحدالشکل) در حال تشکیل بود(1300 شمسی) و سازمانی برای وزارت جنگ و ارکان حرب کل قشون طرح ریزی میشد در شعبه تنسیقات از دایره عملیات دفتری هم به نام (دفتر هواپیمایی) پیش بینی گردید ونخستین بار در ارتش ایران نام هواپیمایی جزو سازمان درامد ودر حقیقت هسته ی مرکزی نیروی هوایی ایران گردید

رقابتهای روس انگلیس و فرانسه
در زمانی که ارتش نوین ایران در صدد تاسیس و تکمیل صنف هواپیمایی بود میان 3 کشور المان فرانسه و روسیه در مورد تحویل هواپینماهای نظامی به ایران و تامین خلبانان و کارکنان فنی انها رقابت شدیدی در گرفته بود به نحوی که هر یک از این کشورها میخواست زودتر از دیگری  در تامین نیازمندیهای هواپیمایی ارتش ایران توفیق یابد و ایران هم برای بهره گرفتن از این رقابت سفارش خرید هواپیما و تامین پرسنل مورد نیاز را به هر سه کشورداد. تا پایان سال 1303 سه فروند هواپیمای یونکرس المانی و چهار فروند هواپیمای روسی
(ازسه نوع)با خلبانان و مکانیسین های المانی و روسی مربوطه در اختیار ارتش ایران بود .بین سالهای  1302 تا 1304 ارتش پنج فروند هواپیمای (دوهاویلاند9)
از روسیه و 7 فروند هواپیما(2 فروند هواپیمای مشقی اسپاد 3 فروند هواپیمای مشقی پوتز و 2 فروند هواپیمای برگه -14 )از فرانسه خریداری کرد که هریک از این 2 کشورتلاش میکرد زودتر هواپیماها را به تهران برساند. قرار شد 3 فروند از 5 هواپیمای خریداری شده از روسیه به وسیله 3 نفر خلبان ایرانی که تازه از مدرسه هوانوردی ان کشور فارغ التحصیل شده بودند (نایب اول قهرمانی-نایب اول امین زاده-دانشجوی خلبانی اشتوداخ)از بادکوبه به تهران پرواز داده شوند ودو فروند دیگر از طریق بندر انزلی تحویل گردند و 7 هواپیمای فرانسوی هم که با کشتی به بندر بوشهر رسیده بودند به وسیله خلبانان فرانسوی به تهران پرواز نمایند در چنین شرایطی عنلا یک مسابقه ی اعلام نشده بین روسیه و فرانسه جریان داشت و برنده کشوری محسوب میشد که هواپیمایش زودتر به تهران برسد .روز 6 بهمن1304 3 فروند هواپیمای (دوهاویلاند-9آ) روسی که تا بادکوبه در صندوقها حمل ودر این شهر سوار واماده پرواز شده بودند به خلبانی 3 افسر ایرانی  به قصد تهران به پرواز در امدند یکی از این هواپیماها هنگام برخاستن در فرودگاه بادکوبه دچار سانحه شد و شدت سانحه ومیزان خسارت به هواپیماتا حدی بود که قطعات ان با کشتی به ایران حمل شد. اگرچه خوشبختانه به خلبان ان اسیبی نرسید از دو فروند دیگر که سالم وارد اسمان کشور شدند فقط یک فروند به خلبانی اشتوداخ  سالم در قزوین فرود امد
وهواپیمای قهرمانی هم با وجود رسیدن به قزوین در این شهر دچار سانحه شد
ولی شرط مسابقه ی اعلام نشده ی مورد بحث زودتر رسیدن هواپیما به تهران بود که هواپیماهای خریداری شده از روسیه چنین توفیقی به دست نیاوردند زیرا  
هواپینای اشتوداخ هم به علت وجود برف سنگین در فرودگاه قزوین مدتها در انجا باقی ماند و نتوانست خود را به موقع به تهران برساند .
ازطرفی هفت فروند هواپیمای ساخت فرانسه هم که قرار بود با خلبانان فرانسوی از بوشهر پرواز وهرچه زودتر خود را به تهران برسانند سرنوشتی بهتر از هواپیماهای  ساخت روسی نداشتند زیرا از این هواپیماها نیز فقط یک فروند انهم دیر تر از تاریخی که انتظار میرفت و با چندین فرود اجباری بین قم وتهران به مرکز رسید وبقیه هواپیماهای مورد بحث در نقاط مختلف بین راه (کازرون-شیراز-کوه های بختیاری-اصفهان)دچار سانحه شدند و یکی از هواپیماهای پوتز طوری شکسته بود که حتی قابل تعمیر تشخیص داده نشده و از تعداد موجودی حذف گردید.خرداد سال 1303 در تاریخ هواپیمایی ایران اهمیت خاصی دارد زیرا دراین ماه با وجود این که هواپیمایی قشون ایران دارای تعدادی هواپیما بود
مع هذا بعلت نبودن پرسنل ذیصلاح ایرانی اداره این سازمان مستقیما به وسیله ارکان حرب کل قشون و از طریق دفتر هواپیمایی مربوطه انجام میگرفت برای پایان دادن به این اوضاع فرمان تاسیس صنف(هواپیمایی کل قشون) به عنوان یک سازمان مشصبرای اولین بار توسط رضا خان که وزیر جنگ و فرمانده ی کل قوا بود در تاریخ 11 خرداد 1303 صادر شد.سال 1303 از جهت دیگری نیز اهمیت دارد و ان این که نخستین هیات دانشجویان ایرانی مرکب از ده تن برای فرا گرفتن فن خلبانی به روسیه فرستاده شدند(مرداد ماه 1303)و گذشته از ان از افسرانی که در ماه خرداد همان سال برای تحصیل دررستهای مختلف ارتش به فرانسه رهسپار شده بودند یک تن به تحصیل در رشته ی هواپیمایی پرداخت .در همین سال شرکت هواپیمایی یونکرس نیز شعبه ای در ایران دایر کرد و چند هواپیما در خطوط تهران مشهد شیراز انزلی بوشهر به کار انداخت  وحمل مسافر را در این خطوط به عهده گرفت.(توضیح:خطوط هوایی شرکت یونکرس تا سال 1309ش نیز در ایران دایر بود ولی سرانجام در نتیجه مشکلات اقتصادی سیاسی برچیده شد)
ارتش نوین ایران که مقارن این سالها به کار سرکوب قبایل ورفع اغتشاشهای نواحی مختلف مملکت مشغول بود  وبه هواپیما احتیاج داشت برای سرکوبی افراد مسلح در مناطق حساس گاه به گاه هواپیماها و خلبانان شرکت یونکرس را به طور روز مزد به کار می گماشت و باز در همین سال بود که ده فروند هواپیمای خریداری شده از کشورهای فرانسه المان و روسیه به شرح زیر وارد ایران شد
دوفروند هواپیمای یونکرس اف-13 المانی
دو فروند هواپیمای دوهاویلاند-9 (انگلیسی الاصل) از روسیه
دو فروند اسپاد-42 فرانسوی
دو فروندپوتز-8 فرانسوی
دو فروند اورو روسی

در پنجم اسفند ماه سال 1304 بود که نخستین خلبان ایرانی سرهنگ احمد خان نخجوان  با یکی از هواپیناهای برگه-19 که از فرانسه خریداری شده بود از فرودگاه ویلا کوپلی پرواز کزد و پس از نشستن در چند شهر باللخره به در فرودگاه قلعه مرغی تهران فرود امد در همین روز سازمان هواپیمایی ایران نیز رسمی شد وسرهنگ نخجوان به ریاست ان انتخاب شد .
در فروردین 1315 یک دانشکده فنی هوایی جهت اموزش عده ای افسر فنی در دوشان تپه بوجود امد داوطلبان این دانشکده با دیپلم علمی ششم متوسطه نام نویسی و پس از دو سال تحصیل با درجه ستوان دومی در مشاغل فنی نیروی هوایی مشغول به خدمت میشدند دوره اول این دانشکده شامل 27 دانشجو بود که در فروردین 1317 فارغ التحصیل شدند
تجهیز قوای هوایی با هواپیماهای روسی ار-5
در اواخر سال 1311 قوای هوایی ایران ده فروند هواپیمای ار-5 از روسیه خریداری کرد و اولین فروند از این نوع هواپیماها به وسیله یک خلبان ایرانی از مسکو به تهران پرواز ودر روز نهم خرداد 1312 در فرودگاه قلعه مرغی فرود امد.9 فروند دیگر در قطعات مجزا درون صندوق ها به وسیله کشتی به بندر انزلی رسید و در این بندر سوار و مورد ازمایش های پروازی قرار گرفتند ودر پنج مرحله به وسیله خلبانان ایرانی به تهران پرواز داده شدند و به این ترتیب بر مجموع هواپیماهای موجود قوای هوایی ایران ده فروند هواپیمای ار-5 اضافه گردید که در اختیار  فوج نمره 1 این قوا قرارگرفتند هواپیمای اکتشافی و بمب فکن دو باله دونفره (ار-5)ساخت کارخانه پولیکاریف روسی مجهز به یک موتور 12 سیلندری (ام-17) بود که با اب خنک میشد حداکثر سرعتش 153 میل در ساعت سقف پروازش 20997 پا برد پروازش 620میل حداکثر وزنش هنگام برخاستن 6515 پوند بود ویک تیربار برای تیراندازی به جلو و تیربلر متحرکی روی برجک کابین عقب داشت و میتوانست 882 پوند بمب در مقرهای زیر بال پایینش حمل کند .
اداکس وفیوری در خدمت قوای هوایی ایران(اسفند 1312)
در اسفند 1312 تعدادی از هواپیماهای اداکس که از انگلستان خریداری شده بود به وسیله کشتی وارد بندر خرمشهر شد و ازانجا از راه زمینی به اهواز حمل و قطعات انها سوار شد.پس از انجام ازمایشات پروازی لازم اولین سری انها مرکب از 4 فروند وارد تهران شد(18 فروردین 1313) و همه هواپیماهای خریداری شده نیز به تدریج وبه موازات امادگی به تهران پرواز داده شدند.
در سال 1313 نیز تعدادی از هواپیماهای شکاری نوع فیوری ساخت کارخانه هاوکر انگلیس که خریداری شده بودند وارد ایران شدند و رفته رفته به تهران منتقل گردیدند .تعداد هواپیماهای پروازداده شده به تهران در مدت 13 ماه
(از 18 فروردین 1312 تا 18اردیبهشت 1313 ) جمعا به 90 فروند میرسید و این امر حکایت از اهمیت قوای هوایی در چهارچوب تکوین ارتش نوین داشت .

کارخانجات هواپیمایی شهباز1314
با توجه به گسترش قوای هوایی ایاران و خرید روز افزون هواپیماهای جنگی از خارج دولت وقت تصمیم گرفت تا برای بی نیازی از خرید و یا لااقل برای کاستن هزیه خرید انها نسبت به تاسیس کارخانه های هواپیما سازی اقدام کند و به همین منظور برای خرید ماشین و لوازم کارخانه به کشورهای اروپایی مثل المان وانگلستان از جملهبه شرکت پرات و ویتنی سفارشهایی داده شد (1312)و این ماشینها و لوازم چون در سال 1314 به ایران رسید انها را در دوشان تپه نصب کردند و به نام کارخانه های هواپیما سازی شهباز مشعول به کار شد (21شهریور1315).
عنوان نیروی هوایی(25دی1314)
از تاریخ 25 دی ماه1314 طبق ماده 1 حکم شماره 2366 عنوان هواپیمایی نظامی ایران از (قوای هوایی) به (نیروی هوایی) تغییر یافت ورسما ابلاغ گردید
باشگاه هواپیمایی کشور ایران(1318)
برای تحصیل امر اموزش خلبانی در ایران باشگاه هواپیمایی کشوری در سال 1318 تاسیس شد و اولین اگهی پذیرش هنرجویان ان نیز در ابان ماه همان سال انتشار یافت.تعداد 630 داوطلب مرد و 22 داوطلب زن برای این کار ثبت نام کردند به علت نبود فرودگاه با جلب رضایت نیروی هوایی داوطلبان خلبانی کار خود را بر روی هواپیماهای مشقی از نوع تایگر موس در دوشان تپه اغاز کردند
به خرید 25 فروند هواپیمای ریروینگ واضافه شدن دو فروند دیگر (مجموعا27فروند) کار ساخت اشیانه  وتهیه سایر وسایل فنی برای اموزش داوطلبان فن خلبانی اغاز شد.


سازمان نیروی هوایی در پایان دوران پهلوی اول(شهریور 1320)
تا شهریور 1320 که پایان دوران پهلوی اول است نیروی هوایی دارای 283 فروند هواپیمای حاضر به خدمت وسازمانی شامل فهرست زیر بود
الف)فرماندهیوستاد نیرو و منضمات ان شامل :ستاد نیرو دانشکده دیده بانی افسری دانشکده افسری فنی اموزشگاه خلبانی اموزشگاه فنی اموزشگاه افزار مندی پارک مرکزی و کارخانه های شهباز.
ب)سازمان واحدهای هوایی شامل 5 هنگ
:1.هنگ یک هوایی در مرکز (قلعه مرغی) شامل سه گردان :4 گره اکتشافی هر گروه مرکب از 7 هواپیمای جنگی و 3 هواپیمای مشقی 2 گروه شکاری هر گروه مرکب از 7 هواپیمای جنگی و 3 هواپیمای مشقی روی هم رفته با 18 هواپیمای تایگر موس مجموعا 7-0 فروند هواپیما
2:هنگ دوم هوایی در تبریز شامل 2 گردان :3 گروه اکتشافی و یک گروه مستقل شکاری روی هم رفته شامل 21 هواپیما
3:هنگ سوم هوایی در اهواز شامل دو گردان:سه گروه اکتشافی ویک گروه شکاری روی هم رفته دارای 27 هواپیما
4:هنگ چهارم هوایی در مشهد شامل دو گردان:سه گروه اکتشافی ویک گروه مستقل شکاری دارای 19 هواپیما
5:هنگ پنجم در تهران موسوم به هنگ بمب باران مرکب از:شش گروه بمب باران سنگین دارای 31 هواپیما
اموزشکاه خلبانی نیز خو دارای 80 فروند هواپیما از انواع مختلف بود

جدول هواپیماهای نیروی هوایی  از 1301 تا 1320

انواع هواپیماهایی که از اغاز تاسیس هواپیمایی نظامی در ایران تا سال 1320 وارد خدمت نیروی هوایی شد به قرار ذیل است:
کشور سازنده سال ورود به خدمت نوع هواپیما
المان 1301 a-20 یونکرس
المان 1303 F-13 یونکرس
المان 1306 w-33یونکرس
المان 1311 L-20یونکرس
روسیه (اصل انگلیسی) 1303 دوهاویلاند-4
روسیه (اصل انگلیسی) 1303 دوهاویلاند-9
روسیه (اصل انگلیسی) 1303 اورو
فرانسه 1303 اسپاد-42
فرانسه 1303 پوتز-8
فرانسه 1305 برگه-14
فرانسه 1305 برگه-19
انگلیس 1310 تایگرموس
روسیه 1311 R-5
انگلیس 1312 اداکس پگاسوس
انگلیس 1312 اداکس هورنت
انگلیس 1312 فیوری
انگلیس 1317 هایند
انگلیس 1319 اکسفورد


حمله نیروهای متفقین به ایران(سوم شهریور 1320)
پس ازحمله متفقین به ایران سوم شهریور 1320  نیروی هوایی به جز چند مقاومت پراکنده که از سوی خلبانان شورشی مستقر در قلعه مرغی صورت گرفت (8 شهریور 1320) اقدام مهم دیگری انجام نداد و این نیرو هم به تبع تصمیم ستاد ارش ناگزیر به ترک مقاومت شد
شبه کودتای نیروی هوایی(8 شهریور 1320)
در بامداد روز 8 شهریور 1320 گروهی از پرسنل نیروی هوایی تصمیم میگیرند تا بر خلاف فرمان سرهنگ دوم معینی فرمانده هنگ مبنی بر ترک مقاومت و منع استعمال اسلحه علیه حمله احتمالی چتر بازان ارتش شوروی به فرودگاه قلعه مرغی مقاومت نمایند ای تحرکات منجر به دستگیری سرتیپ خسروانی فرمانده نیروی هوایی میشود جریان مقاومت به گوش مقامات مستقر در ستاد جنگ(باشگاه افقسران ارتش در خیابان3 اسفند) میرسد و ستاد به محض اگاهی با سر لشگر بوذر جمهری فرمانده لشگر یکم تماس گرفته و در ضمن به یگان ضد هوایی هم دستئر داده شد تا بسوی هواپیماهای گروه مقاومت که در اسمان پایتخت پرواز کنند تیر لندازی شود سر لشگر بوذر جمهری نیز گروهان زره پوش لشگر یکم را مامور سرکوبی مقاومت کنندگان پایگاه قلعه مرغی کرد دو تن از خلبانان
(شوشتری ووثیق)با هواپیماهای شکاری پرواز کرده  وبسوی واحدهای زرهی تیراندازی کردند سرانجام نیروهای لشگر یکم موفق به درهم شکستن مقاومت قلعه مرغی وازاد کردن سرتیپ خسروانی میشوند.
توپخانه ضد هوایی نیز بسوی هواپیماهای وثیق و شوشتری اقدام به تیر اندازی کردند که انها نیز ناگزیر از ترک اسمان تهران شدند.